Nurkowanie w Chorwacji

W mieście podwodnym wszystko jest inne………..( z wiersza E. Bartosiewicz) i może dlatego coraz więcej żeglarzy ma ochotę zerknąć w ten dziwny i wspaniały świat, pełen
podwodnych morskich łąk, ryb, skorupiaków czy gąbek.. Aby to przeżyć trzeba zdobyć stosowne uprawnienia i poznać miejscowe przepisy. Nie będzie to zbyt trudne ponieważ niemal w każdej miejscowości na wybrzeżu Chorwacji znajdują się bazy nurkowania a wiele z nich zajmuje się szkoleniem i wydawaniem licencji. Jeśli zawartość tego rozdziału pomoże Wam zrealizować plany zdobycia kwalifikacji i licencji nurka, trud włożony w zebranie tych informacji nie poszedł na marne.

Przepisy dotyczące nurkowania w Chorwacji.

Obcokrajowcy jak i obywatele Chorwacji mogą nurkować tylko jeżeli posiadają ważną legitymację Chorwackiego Związku Nurków. Legitymacja jest ważna rok od daty wydania. Można ją kupić w klubach i centrach nurkowych oraz uprawnionych do tego agencjach turystycznych wzdłuż całego wybrzeża Adriatyku. Wydawana jest tylko osobom posiadającym kwalifikacje potrzebne do nurkowania, potwierdzone dokumentami uznawanych, międzynarodowych szkół nurkowania. Chorwacki Związek Nurków obok działalności merytorycznej zajmuje się szeroko pojętą działalnością na rzecz ochrony terenów podwodnych. Szanowanie tej pracy powinno wchodzić w zakres etyki każdego nurka.
Szczegółowe przepisy reguluje najnowsze chorwackie Rozporządzenie Ministerstwa Żeglugi, Transportu i Komunikacji z dnia 7 luty 2003 r. „ Rozporządzenie w sprawie wykonywania działalności podwodnej”. Pełny tekst tego rozporządzenia znajdziemy na stronie www.litoral.pl w języku polskim.

Federacje nurków uznawane w Chorwacji

BISAC – The British Sub – Aqua Club
CMAS – World Underwater Federation (Confederation Mondiale des Activites Subaquatiques)
IANTD – International Association of Nitrox and Technical Divers
NAUI – National Association of Underwater Instructors
PADI – Professional Association of Diving Instructors
SSI – Scuba School International
Żadne inne certyfikaty lub zaświadczenia tymczasowe nie są uznawane.

Inne ustalenia

Obszar na którym odbywa się nurkowanie powinien być w sposób widoczny i zgodny z przepisami oznakowany odpowiednią boją albo flagą. Największa dozwolona głębokość nurkowania sportowo-rekreacyjnego wynosi 40 metrów ( szczegóły patrz cytowane wcześniej Rozporządzenie)

Nurkowanie w następujących miejscach jest wzbronione:

1. w rejonie morza wewnętrznego obejmujących porty, wejścia do portów, miejsca cumowania oraz obszary dużego ruchu
2. w specjalnych rezerwatach morskich, w parkach natury i w innych chronionych podwodnych częściach morza (zatoka Malostonska i Limska, Park Narodowy Telašćica).
3. w pobliżu zakotwiczonych okrętów wojennych i chronionych obiektów wojskowych w odległości mniejszej niż 100 metrów od brzegu
4. w Parkach Narodowych Brijuni i Krk
5. na lokacjach, które są chronione przepisami o ochronie dóbr kultury

Do tego dochodzi ochrona podwodnego świata, która jest regulowana innymi przepisami. Warto się z nimi zapoznać, ponieważ naruszenie ich może nas drogo kosztować. Dla przykładu:
prugasta mitra ( Mitra zonata) żyje na głębokościach od 20-85 m. Za jej wyłowienie grzywna wynosi 8000 Kn.
puž bačcvaš (Tonna galea) żyje na głębokościach od 10 do 150 m. Za jej wyłowienie grzywna wynosi 1000 Kn.
tritonowa truba (Charonia tritonis seguenza) Jej wielkość dochodzi do 40 cm. Za jej wyłowienie zapłacimy aż 4000 Kn.
Aby tego uniknąć, starajmy się dokładnie poznać przepisy obowiązujące w Chorwacji i nie powinna to być tylko obawa o zapłacenie kary lecz szacunek dla środowiska, które dostarcza nam tyle wrażeń estetycznych a w końcu szacunek do gospodarzy, którzy z wielkim pietyzmem podchodzą do ekologii i wszelkimi sposobami chronią swoje środowisko. Czynią to przecież nie tylko dla siebie ale i dla nas. Niektórzy twierdzą wręcz, że Chorwaci są przeczuleni na tym tle. Do czego prowadzi brak „przeczulenia” my, Polacy możemy to zaobserwować choćby na Wielkich Jeziorach Mazurskich. Nurkowie też ucierpieli i dziś z reguły szkolą w bazach w Chorwacji a nie np. na jeziorze Mamry, które miało niesamowitą przejrzystość – niestety dawno temu.

Obszary nurkowania za specjalnym zezwoleniem

Do stref kontrolowanego nurkowania zaliczają się Park Narodowy Kornati i Mlijet, gdzie pozwolenia na nurkowanie wydają Zarządy Parków.
Jeśli uzyskamy zgodę Ministerstwa Kultury i urzędów regionalnych, możemy nurkować na następujących terenach:
1. wyspy ; Vis, Bisevo, Svetac, Brusnik, Susac, Kopiste, Lastowo, Donji Skoji, Vrhovnjaci, Palagruza
2. 300 metrowy pas morski wokół wyspy Mlijet i Jabuka
3. obszary w kręgu 300m wokół zatopionych statków Szent Istvan, Premuda, Coriolanus Novigrad, Baron Gautsch, S-57 na Peljescu oraz na terenach znalezisk koło Zirja i Cavtatu.

Gdzie możemy nurkować i zdobyć licencję nurka.

Nie trzeba specjalnie zaznaczać, że bazy nurkowania są zlokalizowane w Chorwacji głównie tam, gdzie świat podwodny jest szczególnie atrakcyjny. Wszystkie miejscowości w których zlokalizowane są bazy nurkowe i ich atrakcje turystyczne zostały omówione w części II książki, poświęconej trasom rejsów żeglarskich, więc w tym miejscu skupimy się wyłącznie na sprawach dotyczących nurkowania. Ceny usług podamy na końcu, jako przykładowe, gdyż nie różnią się zbytnio w różnych miejscach. W zasadzie wszystkie bazy oprócz organizowania nurkowania prowadzą szkolenie i wydają licencje. W celu umożliwienia nawiązania kontaktu lub zasięgnięcia bliższych informacji, podajemy adresy poczty elektronicznej i adresy strony internetowej. To znakomicie ułatwi zgromadzenie potrzebnych informacji i podjęcie właściwej decyzji.
Nim przejdziemy do omawiania baz nurkowych w poszczególnych miejscowościach nad Adriatykiem, chcę poświęcić trochę uwagi Centrum Nurkowania Pongo i ich stronie internetowej. Ma ona dodatkową zaletę dla nas, Polaków ale o tym za chwilę.
Na wstępie chcę ją zarekomendować dlatego, że ujmuje problemy nurkowania sportowego i środowiska podwodnego w sposób kompleksowy i prowadzi szeroką działalność na rzecz jego ochrony. Szkół, gdzie można zdobyć licencję i ponurkować jest bardzo dużo, ale takiego podejścia do problemu nie spotkałem gdzie indziej. Niewątpliwie z taką postawą idzie wysoka jakość samego uczenia nurkowania. Może jest tak dlatego, że Centrum prowadzi ścisłą współpracę z studentami biologii Wydziału Przyrodoznawczo – Matematycznego Uniwersytetu w Zagrzebiu. Organizacja tych studentów opracowuje różnego rodzaju projekty ekologiczne, wdrażane następnie w życie, jak np. podwodne ogrody botaniczne i zoologiczne w Rogoźnicy. Co jeszcze jest tak interesującego dla Polaków. Otóż strona w dużej części jest w języku polskim! A więc zapraszam na stronę www.dcpongo.com i podaję adres poczty elektronicznej pongo@dcpongo.com
Omawianie baz nurkowania rozpoczniemy więc od ich bazy w Rogoźnicy. Miejscowość ta leży niedaleko Šibeniku.
Znawcy twierdzą, że jest tam najczystsza woda na całym adriatyckim wybrzeżu oraz taka atrakcja jak jezioro Smocze Oko, którego tajemnica nie została jeszcze odkryta. Setki małych zatok i wysepek stanowią idealne miejsce tak dla początkujących jak i zaawansowanych nurków. Poza wspomnianymi ogrodami botanicznymi i zoologicznymi organizowane są nurkowania do wraków oraz chyba nowość dla nas, czyli eko-zanurzenia w czasie których spojrzycie inaczej na podwodne życie. Centrum szkoli w oparciu o programy CMAS oraz IANTD.
Szkolenie odbywa się w małych grupach, co zapewnia dużą jego skuteczność. Do dyspozycji jest najnowszy sprzęt firm Seac Sub, Scubapro, Tehnisub. Prowadzą również serwis sprzętu.
A teraz cofamy się na północ i zaczynamy przegląd baz nurkowania od Rovinja.
Właściwie od leżącej niedaleko wysepki Banjole.
Dostępność miejsca, kolorowe gąbki i algi. Podłoże wyścielone purpurowymi ukwiałami i brązowymi koralami, zapraszają do nurkowania. Na głębokości 5 m jest wejście do podwodnej jaskini, zakończonej pomieszczeniem, do którego wpadają przez górny otwór promienie słońca. Zobaczyć tam można ławice apogonów, brunatne strzykwy i czerwone rozgwiazdy.

Bazy nurkowe

Diving Center Indie – e-mail kl-sub@pu.tel.hr i www.divingindie.com

Diver Sport Center – diver@pro.hr www.diver.hr

Petra – diving-center-petra@pu..tel.hr www.divingpetra.hr

Pula – niedaleko tego zabytkowego miasta na głębokości 28-40 m spoczywa najpiękniejszy wrak na Adriatyku –Baron Gautsch. Statek należał do austriackiego Lloudu, a kursował na regularnej linii przybrzeżnej Kotor- Triest. Został zatopiony w 1914 r kiedy wpadł na minę morska. Ze względu na głębokość na jakiej się znajduje, jest dostępny tylko dla nurków z odpowiednią licencją i za specjalnym pozwoleniem. Nurkowania organizują bazy nurkowe w Puli.

Bazy nurkowe

1. Diving Center Puntižela, e-mail vladimir.beronja@pu.tel.hr i www.wreckdiving-croatia.com

Crikvenica- leży około 40 km od Rijeki nad Vindolskim kanałem, naprzeciw wyspy Krk.
Bazy nurkowe
1. Dive City e-mail info@divecity.net i www.divecity.net
2. IDC Mihurić e-mail mihuric@ri.tel.hr i www.divecity.net

Rab – na wyspie o takiej samej nazwie. Możemy tam dostać się tylko promem z Jablanacu. W sezonie prom kursuje 22 razy dziennie. Bilet kosztuje 3,1 euro/os i 18 euro za samochód.
Bazy nurkowe
Aqua Sport e-mail henrik.pjesa@kvarner.net i www.aquasport.hr
Mirko Diving Center e-mail mirkodivingcenter@otokrab.hr i www.otokrab.hr/mirkodivingcenter Kron Diving Centar e-mail andreas-kron@ri.tel.hr i www.kron-diving.com

Przenosimy się na wyspę Cres. To druga co do wielkości wyspa Adriatyku. Długa na 68 km i szeroka zaledwie na 2- 12 km. Słabo zamieszkana ( brak wody) Woda pobierana jest z leżącego pośrodku wyspy jeziora, leżącego 13 m poniżej poziomu morza. Miasto Cres położone jest bardzo malowniczo i zobaczymy to szczególnie wracając z nurkowania.
Jest tam jeden ośrodek dla nurków.
Lambert – e-mail lambert@ri.tel.hr i www.lamkra.cz
Mali Lošinj – położony malowniczo z zatokami i ładnymi plażami oraz rozwiniętą linią brzegową. Niedaleko jest Veli Lošinj, ale to myląca nazwa, jest kilkakrotnie mniejszy.
W pobliżu znajduje się kilka innych wysp, takich jak Ilovik, Silba czy Premuda.
Wszystko to sprawia, że teren ten jest atrakcyjny dla nurkowania, często odwiedzany i znajduje to swoje odbicie w ilości baz do nurkowania.

Bazy nurkowe

Diver Spotr Center – e-mail diver@pro.hr i www.diver.hr
Sumartin e-mail diving@sumartin.com i www.sumartin.com
Baza nie prowadzi szkolenia.
Teraz przenosimy się do Dalmacji i miasta na stałym lądzie, pełnym zabytków i historii
miasta, sięgającej XI w.
Natomiast z samymi bazami nurkowymi jest raczej krucho, to tereny bardzo obciążone komunikacyjnie i zurbanizowane.
Bazy nurkowe
Zadar Sub e-mail zadar-sub@zd.tel.hr i www.zadarsub.hr

Bazy nurkowe

Gogo Diving Centar e-mail gogo.pisak@inet.hr i www.inet.hr/~govlahov

Wracamy na kontynent, do Makarskiej. Niewielkie miasto położone 60 km dalej na południe od Splitu, jest stolicą „ Makarskiej Riviery”. Jest to ciąg ponad 50 km wspaniałych plaż i do normalnych atrakcji do jakich przywykliśmy na wybrzeżu Chorwacji dochodzą jeszcze góry.
„Zmęczeni” przebywaniem pod wodą i oddychaniem tlenem z butli, możemy zrobić sobie wycieczkę w góry. Góry w Chorwacji to nic dziwnego, nawet na wybrzeżu, ale te góry są wyjątkowe. Pasmo Biokovo ciągnie się po obu stronach Adriatyckiej Magistrali. Najwyższy szczyt tego pasma Sveti Jure – 1762 m, leży dokładnie nad Makarską. Rzadko mamy okazję spojrzeć na tak wysoką górę, wychodzącą nieomal bezpośrednio z morza

Wyspa i miasto Hvar

Jedna z najpiękniejszych wysp na i tak pięknym wybrzeżu Chorwacji. Amatorzy nurkowania znajdą tu natomiast wiele atrakcyjnych miejsc, bo przed nimi archipelag Wysp Piekielnych ( Pakleni otoci).
Na wyspę dostaniemy się promem, który kursuje ze Splitu dość rzadko, bo tylko 2 razy dziennie. Nie przewozi też samochodów, ale to „świadoma szykana”, gdyż tysiące samochodów rozjechałyby tą wyspę całkowicie. Ceny na wyspie też nie należą do niskich, wręcz przeciwnie. Tu przypomnę radę daną żeglarzom. Kto mniej zasobny niech patrzy gdzie jedzą i piją winko lub rakiję tubylcy. Tam na pewno nie jest tak elegancko ale na pewno tanio.
Stari Grad – drugi, choć nie tak znany ośrodek turystyczny na Hvarze. Również tam znajdziemy coś dla nas.
Bazy nurkowe
Omfala e-mail jens@tauchinjelsa.de i www.tauchinjelsa.de

Posuwamy się tak powoli ale stale na południe Adriatyku i dotarliśmy w ten sposób do miasta Marco Pola, czyli Korčuli. Jeśli posłuchaliście mnie i zaopatrzyli przed wyjazdem w Przewodnik po wybrzeżu Chorwacji, to teraz odda Wam nieocenione usługi. Tylko z nim w ręku możemy wybrać się na zwiedzanie miasta, bo tylko wtedy odniesiemy z tego jakąś korzyść.. Garść danych z niego zawarłem w rozdziale II, dotyczącym zawinięcia naszego jachtu do tego portu.
Zainteresowani nurkowaniem znajdą bazy i w Lumbardzie i trochę dalej w Blato ( po polsku po prostu Błoto) tyle, że z prawdziwym błotem to miasto nie ma dziś nic wspólnego. No i oczywiście rarytas dla doświadczonych nurków – Vela Luka. Największe miasto na wyspie. Obok wielu ciekawostek w mieście jest wiele prywatnych wytwórni win.
Przyda się nam łyk dobrego wina po dniu pełnym emocji jakie przeżyjemy penetrując jedną z najpiękniejszych podwodnych jaskiń na Adriatyku. Znajduje się ona Velej Luki, w rejonie cyplu Kljuc. Wejście do groty znajduje się na głębokości 18 m. Pierwsze pomieszczenie ma ok. 20 m długości i 10 m wysokości. Podaję za Przewodnikiem… w letnie słoneczne dni rozpościera się tu wspaniały widok. Promienie słońca mienią się w wodzie, wywołując niezapomniane refleksy świetlne. Dużo tu ciekawych ryb: ławice chromisów kasztanowych, dubiele i skopeny. Grota zakonczona jest mniejszym pomieszczeniem. Napotkamy tu podwodną komorę z powietrzną kopułą, możemy więc wynurzyć się i zaczerpnąć świeżego powietrza. (koniec cytatu)
W samej Korculi nie ma baz, bo i teren temu nie służy. Za to w Lumbardzie znajdziemy rzadkość na Adriatyku i prawdziwy luksus, czyli piaszczystą plażę.
Bazy nurkowe

– w Velej Luce Poseidon Croatia Divers e-mail info@croatiadivers.com i www.croatiadivers.com